Keramiek

Hoe laat je de schoorsteen roken met een circulaire aanpak?

  • Leestijd: 00:00
  • 130 Views
  • 1

Een circulair businessmodel is goed voor de wereld én voor de portemonnee

Bierbrouwer Gulpener en conceptontwikkelaar Finch Buildings zijn respectievelijk 193 en 4 jaar oud. Maar ondanks die generatiekloof delen ze een belangrijke overtuiging: een duurzaam, circulair businessmodel is goed voor de wereld, én voor de portemonnee. Voorwaarde: iets anders doen dan de rest. 

Bij de Limburgse bierbrouwer Gulpener draaien ze er niet omheen: circulair ondernemen gaat niet zonder slag of stoot. “Maar”, zegt directeur Jan-Paul Rutten, “dat moet ondernemers zeker niet afschrikken. Uiteindelijk moet de schoorsteen ook door duurzaam te ondernemen wel blijven roken en dat kan zeker. Je wil als bedrijf bijdragen aan een betere wereld, maar wel op een gezonde manier.”

Kies voor de lange termijn

Gulpener begon eind jaren ’90 met de ontwikkeling van zijn circulaire visie. Destijds had nog niemand van circulaire economie gehoord, dus dat was toen moeilijk uit te leggen. Rutten: “We liepen ver voor de horde uit. Het duurde ongeveer een jaar om de plannen intern te laten landen. En vervolgens duurde het nog 6 tot 7 jaar voordat het businessmodel ook commercieel iets opleverde omdat klanten ons omwille van ons verhaal interessant vonden.” Kwestie van doorzetten dus. Rutten: “We hebben die omslag gemaakt juist op een moment dat we het financieel moeilijk hadden. En uiteindelijk bleek die aanpak juist de manier te zijn waarop we ons weer konden onderscheiden ten opzichte van de concurrentie.”

Doe meer dan een groen vinkje zetten

“Tegenwoordig heeft elk merk zijn eigen duurzaamheidsverhaal”, zegt Rutten. Toch kun je nog altijd het verschil maken als je de daad daadwerkelijk bij het woord voegt. “Het effect is zeker niet weg. Sommige bedrijven willen alleen maar een groen vinkje zetten, maar slepen hun hop en gerst wel van over de hele wereld hiernaartoe. Dat doen wij niet.”

“We gebruiken alleen retourflesjes, en recyclebaar karton”, vertelt Rutten. “Sommige van onze fusten komen nog uit de jaren ’70. Maar de basis van onze visie draait om regionaliteit: We hebben een corporatie opgericht van 30 boeren uit de omgeving waar we exclusief mee samenwerken. Onze hopvelden liggen letterlijk een dorp verder, bij de familie Wouters, in plaats van aan de andere kant van de wereld. Die regionale focus is duurzamer, maar ook duurder. Het gaat namelijk om meer dan alleen de afstand: we vinden het maatschappelijke aspect minstens zo belangrijk. Doordat we een regionale verantwoordelijkheid hebben, betalen we wel een relatief hoge prijs voor onze producten.”

Zorg voor een back up

“Daarnaast is het elk jaar weer spannend of de oogst goed genoeg is, zodat de brouwmeester kwalitatief goed bier kan maken. Wij zijn van het weer afhankelijk, maar als je overal op de wereld je producten vandaan kunt halen, heb je dat probleem niet.” Maar als het echt niet anders kan, heeft Gulpener nog wel een escape: “In 2016 hebben we bijvoorbeeld toch deels extern moeten inkopen omdat er door het natte en koude voorjaar te weinig brouwgerst van het land kwam.”

Finch Buildings

Gulpener paste zijn 200 jaar oude verdienmodel rond de eeuwwisseling aan een circulaire filosofie aan. De Amsterdamse conceptontwikkelaar Finch Buildings ontstond pas in 2014 uit dezelfde overtuiging dat circulariteit belangrijk is, en tegelijkertijd een goed belegde boterham kan opleveren. “We vonden dat opdrachtgevers in de bouw te weinig aandacht hadden voor duurzaamheid, terwijl je daar als architect te weinig invloed op had”, vertelt Ernest Kuiper, commercieel verantwoordelijk bij Finch Buildings. Finch ontwerpt circulaire gebouwen van massief hout die een leven lang mee kunnen. Voordeel van hout: het slaat CO2 op in plaats van het uit te stoten. Voor elke drie bomen die worden gebruikt, worden er bovendien vijf teruggeplant. Het bedrijf werkt samen met een partner die de modules produceert.

Wees uniek

Hoe onderscheid je je als jong, circulair bedrijf? “We doen iets anders dan de rest”, zegt Kuiper. “Destijds kozen we als enige voor bouwmateriaal dat we in Nederland een beetje uit het oog waren verloren: geen bakstenen en beton, maar massief hout. Toen we begonnen had niemand het over circulair bouwen. Inmiddels kunnen we meevaren op de groei van de circulaire economie, deels op basis van een vraag die we deels zelf hebben gecreëerd. We vinden circulair ondernemen in de bouw heel belangrijk, maar we beseffen natuurlijk ook dat er geld te verdienen is met deze vorm van bouwen.”

Positioneer je gelijk goed

Net als Gulpener was de circulaire weg bij Finch niet direct succesvol: Finch deed iets nieuws en onbekends en had wat aanloopproblemen. “In het begin we een probleem met onze positionering, we kregen al snel met het imago tijdelijke woningen te maken. Circulair bouwen gaat om hergebruik van grondstoffen, wat niet te rijmen is met tijdelijke woningen in termen van kwaliteit en exploitatie. Woningen moeten veel langer meegaan dan 15 jaar, de gebruikte materialen nog langer. Onze modules kunnen 100 jaar mee. Het is van belang van tevoren goed na te denken over je positionering, want bijstellen kost veel tijd. Anderhalf jaar geleden kenden veel mensen het begrip circulair bouwen nog niet. Maar dit verandert gelukkig wel.”

Werk samen zodat je op kunt schalen

Inmiddels staan er in Nederland zo’n 30 woningen van Finch Buildings. Het bedrijf levert bovendien in 2019 enkele grote projecten op en verwacht flink door te groeien. Toch blijft circulair ondernemen soms uitdagend. De bouw is een lastige sector voor een jong bedrijf met circulair businessmodel. “Kuiper: “Circulair bouwen wordt weliswaar goedkoper, maar nog altijd zijn in de bouw kosten belangrijker dan duurzaamheid. De sector kan best innovatief zijn, maar vaak komt verandering nog voort uit maatregelen vanuit de overheid. De vraag naar circulaire bouwoplossingen komt vooralsnog vooral van gemeenten en corporaties. Om dat soort grote projecten bouw binnen te halen, heb je schaal nodig. Daarom werken wij samen met een grotere partner.”